Wibrysy to narząd zmysłu.

Wibrysy (włosy czuciowe) to nie „ozdoba”, tylko funkcjonalny i silnie unerwiony narząd zmysłu. Psy mają je m.in. nad oczami, na kufie i na górnej wardze. Badania opublikowane w 2025 roku w Scientific Reports jednoznacznie potwierdzają ich znaczenie – zarówno anatomiczne, jak i behawioralne.

Wibrysy reagują na dotyk – ich stymulacja wywołuje odruch mrugania, a psy używają ich aktywnie do eksploracji przedmiotów i otoczenia. Nagrania z badania pokazują, że psy poruszają wibrysami do przodu, gdy coś badają. Mikro-wibrysy na górnej wardze pomagają im namierzać jedzenie leżące na ziemi – tam, gdzie nie sięga wzrok. Są szczególnie ważne dla orientacji w bliskiej przestrzeni i ochrony pyska, np. przed gałęziami.

Histologia i mikroskopia elektronowa potwierdziły, że każdy wąs osadzony jest w wyspecjalizowanym, silnie unerwionym mieszku (tzw. kompleks zatokowo-mieszkowy), otoczonym mięśniami poprzecznie prążkowanymi. To znaczy, że pies może nimi celowo poruszać. Te struktury nie mają nic wspólnego ze zwykłymi włosami.

Obcinanie wibrysów, szczególnie w imię „estetyki” (np. u pudli), to działanie szkodliwe. Pozbawia psa zmysłu dotyku i może wpływać na jego zachowanie, orientację i komfort. W badaniu opisano przypadki psów, które po obcięciu wibrysów były zdezorientowane i wpadały na przeszkody.

Z punktu widzenia dobrostanu zwierząt, cięcie wibrysów powinno być traktowane jak upośledzanie funkcji zmysłowej. Pies ma prawo do korzystania w pełni ze swoich zmysłów.

---

Döring, D., Müller, H. E., Franzmeier, S., Matiasek, K., Blutke, A., & Reese, S. (2025). The canine vibrissal system as a highly innervated and functional sensory organ. Scientific Reports, 15, Article 9212. https://doi.org/10.1038/s41598-025-91629-1