Co styl uczenia się mówi o Twoim psie

Sięgasz po smycz, a Twój pies…?

Jeden wpatruje się w Twoją rękę lub smycz, jakby chciał ją zahipnotyzować.

Drugi od razu biegnie do drzwi.

Oba zachowania mówią o czymś więcej niż tylko o emocjach przed spacerem. Pokazują, jak działa ich mózg — i jak to wpływa na uczenie się, impulsywność oraz ryzyko problemów behawioralnych.

Dwa style uczenia się — dwa różne mózgi

Czy Twój pies fiksuje się na sygnale czy jest skupiony na celu?

Badania opublikowane w Journal of Neuroscience (Herring i wsp., 2024) ujawniły, że zwierzęta różnią się sposobem, w jaki reagują na sygnały zapowiadające nagrodę:

Fiksujące się na sygnale — skupiają się na bodźcu, który zapowiada nagrodę (np. smyczy, kliknięciu, szeleście paczki smaczków).

Skupione na celu — ignorują sygnał i kierują się tam, gdzie spodziewają się nagrody (do drzwi, na miejsce karmienia).

I choć oba style zachowań wydają się podobnie skuteczne w codziennym życiu, w mózgu działają zupełnie inaczej.

Co dzieje się w mózgu?

Fiksowanie się na sygnale aktywuje silnie układ nagrody zależny od dopaminy — szczególnie jądro półleżące (nucleus accumbens).

Dopamina wzmacnia skojarzenie między bodźcem a nagrodą, przez co pies może niemal obsesyjnie reagować na sam sygnał.

Skupienie na celu korzysta z innych szlaków neuronalnych, nie wymagających tak silnego udziału dopaminy.

Zwierzę kieruje się do celu bez nadmiernej reakcji na bodziec zapowiadający nagrodę.

Dlaczego to ważne?

Fiksacja na sygnale = większa impulsywność

Psy fiksujące się na sygnale są bardziej podatne na impulsywne zachowania — łatwiej się „nakręcają”, szybciej reagują na bodźce i trudniej im się wyciszyć.

Podatność na kompulsje i uzależnienia

Ten sam mechanizm leży u podstaw kompulsji: obsesyjnego szczekania, kręcenia się, uporczywego śledzenia bodźców.

Mechanizm działania dopaminy u fiksujących się na sygnale przypomina schematy prowadzące do uzależnień. Zachowanie staje się „lepkie” — trwa nawet wtedy, gdy nagroda znika.

Różnice w radzeniu sobie z frustracją

Kiedy poziom dopaminy rośnie (np. przez nadmierne pobudzenie), mózg „kalibruje” wartość nagrody. Po spadku dopaminy nagroda może nagle wydawać się psu mało atrakcyjna — stąd nagłe spadki motywacji albo wzrost frustracji.

Psy fiksujące się na sygnale częściej wpadają w frustrację, gdy nie dostają oczekiwanej nagrody. Skupione na celu radzą sobie z tym lepiej — bo nie przywiązują się tak mocno do samego sygnału.

Indywidualne podejście w pracy z psem

Wiedza o tym, jak działa mózg psa, pomaga dostosować metody pracy — zamiast próbować „zmienić psa”, można lepiej zarządzać jego emocjami i procesem uczenia.

Wnioski?

To, na czym Twój pies skupia się w codziennych sytuacjach i jaki ma poziom frustracji podczas ćwiczeń czy w codziennym życiu, to nie kwestia „charakteru” czy „wychowania”.

To w dużej mierze wynik działania jego mózgu i sposobu, w jaki łączy bodźce z oczekiwaniami.

Warto zastanowić się, czy pies fiksuje się na sygnale, czy jest skupiony na celu. Od tego zależy nie tylko to, jak się uczy, ale też jak radzi sobie z emocjami i jak reaguje na świat.

---

Źródło:

Herring, E. Z., Wood, M. T., DelCorso, A. G. S. T., Chandler, D. J., Morrison, S. E. (2024). Modulation of Dopamine Neurons Alters Behavior and Event Encoding in the Nucleus Accumbens during Pavlovian Conditioning. Journal of Neuroscience, 44(26). DOI: 10.1523/JNEUROSCI.0220-24.2024